Ιράν-ΗΠΑ: Κρυφές συνομιλίες; Ο Κούσνερ στην Ντόχα
Στέφανος Παπαιωάννου
Η αλήθεια είναι κάπου στη μέση, θα πείτε. Και θα έχετε δίκιο. Ενώ ο γαμπρός του Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, προσγειώθηκε στη Ντόχα του Κατάρ για «υψηλού επιπέδου» συνομιλίες με το Ιράν, η Τεχεράνη διαμηνύει κατηγορηματικά: «Όχι απευθείας επαφές». Ένα διπλωματικό θρίλερ βρίσκεται σε εξέλιξη, με την ένταση να παραμένει εκρηκτική στην ευρύτερη περιοχή.
Σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, ο Κούσνερ και ο απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ έφτασαν την Τρίτη στην Ντόχα. Ο ίδιος ο Τραμπ τη Δευτέρα υπαινίχθηκε συνομιλίες, λέγοντας: «Το Ιράν ζήτησε μια συνάντηση. Θα πραγματοποιηθεί αύριο (σ.σ. την Τρίτη) στη Ντόχα».
Ωστόσο, το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών, μέσω του εκπροσώπου Εσμαΐλ Μπαγαΐ, ξεκαθάρισε ότι η αντιπροσωπεία τους θα συναντηθεί με διαπραγματευτές, αλλά «δεν έχει προγραμματιστεί επαφή με την αμερικανική πλευρά σε κανένα επίπεδο» τις επόμενες ημέρες. Ανάλογη δήλωση έκανε και ο πρωθυπουργός του Κατάρ, Σέιχ Μοχάμεντ μπιν Αμπντουλράχμαν αλ Θάνι, μιλώντας για «χαμηλού επιπέδου τεχνικές συνομιλίες».
Ποιος λέει αλήθεια; Το σίγουρο είναι ότι οι δύο χώρες εκδίδουν συνεχώς αντικρουόμενες ανακοινώσεις από την υπογραφή μνημονίου κατανόησης στις 17 Ιουνίου, που υποτίθεται ότι θα οδηγούσε σε αποκλιμάκωση. Η εφαρμογή αυτού του μνημονίου αποτελεί το κεντρικό θέμα συζήτησης των «τεχνικών ομάδων» στη Ντόχα.
Η ένταση δεν περιορίζεται στα λόγια. Ο γρίφος των Στενών του Ορμούζ παραμένει άλυτος, με τη ναυσιπλοΐα να επιβραδύνεται δραματικά το περασμένο Σαββατοκύριακο μετά από δύο επιθέσεις σε πλοία. Η εταιρεία Kpler ανέφερε μόλις 29 πλοία το Σάββατο και 12 την Κυριακή, έναντι μεγαλύτερων αριθμών τις προηγούμενες ημέρες.
Το Ιράν επιμένει να επιβάλει τέλη διέλευσης, κάτι που οι ΗΠΑ απορρίπτουν κατηγορηματικά. «Αυτό δεν θα τελειώσει με τους Ιρανούς να εισπράττουν διόδια», δήλωσε ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς. Παράλληλα, το Ιράν πανηγυρίζει την εξαγωγή «πάνω από 40 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου» μετά την άρση του αποκλεισμού, όπως τόνισε ο επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας, Μοχάμεντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ. Πρόκειται για μια κρίσιμη πετρελαϊκή διελκυστίνδα.
Οι ΗΠΑ, μόλις την Κυριακή, βομβάρδισαν ιρανικό έδαφος, κατηγορώντας την Τεχεράνη για τις επιθέσεις στα Στενά. Το Ιράν απάντησε στοχοθετώντας το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν. Παρότι η κατάσταση έχει φαινομενικά σταθεροποιηθεί, ο Γαλιμπάφ ξεκαθαρίζει: η Τεχεράνη είναι «έτοιμη για πόλεμο», αν και προτιμά τον διάλογο.
Η Wall Street Journal αποκάλυψε ότι ο Τραμπ συζήτησε με τον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ και τον στρατηγό Ντα Κέιν το ενδεχόμενο νέων πληγμάτων. Για την ώρα, η διπλωματία παίρνει μια τελευταία ευκαιρία. Μένει να δούμε αν αυτή η «συνάντηση χωρίς επαφή» θα φέρει πραγματική ειρήνη ή απλώς θα καθυστερήσει την επόμενη κρίση, αφήνοντας την περιοχή σε αναμμένα κάρβουνα.
