Οδηγός αναδρομικών συντάξεων: Κατηγορίες και φορολογία
Newsroom
Σύμφωνα με τον Ηλία Γεωργάκη στην εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ», οι δικαιούχοι διακρίνονται σε έξι βασικές κατηγορίες που είτε οδηγούνται στο ταμείο είτε έχουν ήδη αρχίσει να εισπράττουν. Παράλληλα, το ενδιαφέρον εστιάζεται και στο φορολογικό μέτωπο, καθώς ισχύουν αυστηρές προθεσμίες για όσους έλαβαν αναδρομικά και καλούνται να διευθετήσουν τις εκκρεμότητές τους με την εφορία.
1. Οι 370.000 της δικαστικής διεκδίκησης (Το 11μηνο)
Η πολυπληθέστερη κατηγορία αφορά 370.000 συνταξιούχους που δικαιώνονται μέσω δικαστικών αποφάσεων πρωτοδικείων για επιστροφές περικοπών 11 μηνών (από 11 Ιουνίου 2015 έως 12 Μαΐου 2016) στις επικουρικές συντάξεις και στα δώρα των επικουρικών αλλά και των κύριων συντάξεων. Τα επιστρεφόμενα ποσά περιλαμβάνουν τόκους έως και 7 ετών και ανέρχονται έως 7.485 ευρώ, με τόκο 6%. Ωστόσο, παρατηρούνται καθυστερήσεις στην εκδίκαση των υποθέσεων και την πληρωμή από τον ΕΦΚΑ, με μόλις 20.000 δικαιούχους (ή τους κληρονόμους τους) να έχουν λάβει τα ποσά. Η δυνατότητα δικαστικής προσφυγής έπαυσε μετά το 2020 με διάταξη νόμου επί υπουργίας Γιάννη Βρούτση. Επίσης, καθοριστική απόφαση του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου (ΑΕΔ) απέκλεισε οριστικά από τις διεκδικήσεις συνταξιούχους που δεν είχαν καταθέσει προσφυγές.
Οι 6 κρατήσεις στα αναδρομικά του 11μήνου:
1. Κράτηση για ασθένεια ύψους 6% στο ποσό των αναδρομικών, χωρίς τους τόκους.
2. Αυτοτελής φορολόγηση στην πηγή 20% επί των αναδρομικών μετά την αφαίρεση της εισφοράς ασθένειας.
3. Φόρος 15% επί των τόκων.
4. Χαρτόσημο 3% στο σύνολο των τόκων.
5. Χαρτόσημο υπέρ ΟΓΑ ύψους 0,6% επίσης επί των τόκων.
6. Φορολόγηση των αναδρομικών για το έτος που αναλογούν (με την απαιτούμενη τροποποιητική φορολογική δήλωση), με τους ισχύοντες σήμερα φορολογικούς συντελεστές (20% και άνω).
2. Εκκρεμότητες επανυπολογισμού (Νόμοι Κατρούγκαλου & Βρούτση)
Πρόκειται για συνταξιούχους που έχουν σε εκκρεμότητα τον επανυπολογισμό της κύριας σύνταξης ή στους οποίους έγινε ο επανυπολογισμός και πληρώθηκε η αύξηση, αλλά εκκρεμεί η καταβολή των αναδρομικών αυξήσεων. Τα ποσά που δικαιούνται από τους επανυπολογισμούς φτάνουν ως και τα 12.000 ευρώ. Περίπου 12.000 συνταξιούχοι έχουν ήδη πληρωθεί, ενώ ο συνολικός αριθμός των δικαιούχων αναμένεται να προσεγγίσει τις 39.000, καθώς συνεχίζεται η επεξεργασία φακέλων. Ο επανυπολογισμός αφορά συνταξιούχους που αποχώρησαν μετά τον Μάιο του 2016, με βάση τον νόμο Κατρούγκαλου (4387/2016). Με τον μεταγενέστερο νόμο Βρούτση αυξήθηκαν τα ποσοστά αναπλήρωσης για όσους έχουν 30 και πλέον έτη ασφάλισης, οδηγώντας τον ΕΦΚΑ σε διορθώσεις συντάξεων και καταβολή αναδρομικών από το 2019. Τα σφάλματα εντοπίζονται κυρίως σε στοιχεία που αφορούν τον χρόνο ασφάλισης ή τις συντάξιμες αποδοχές.
3. Συνταξιούχοι με παράλληλη ασφάλιση
Ο ΕΦΚΑ προχώρησε και συνεχίζει σε διορθώσεις και καταβολή αναδρομικών διαφορών για συνταξιούχους με παράλληλη ασφάλιση σε δύο Ταμεία έως το 2016. Σε πολλές περιπτώσεις, κατά την απονομή της σύνταξης καταβλήθηκε μόνο το βασικό ποσό, χωρίς την προσαύξηση από τις εισφορές στο δεύτερο Ταμείο, η οποία μπορεί να φτάσει έως και τα 400 ευρώ τον μήνα.
4. Εργαζόμενοι συνταξιούχοι (Προσμέτρηση ενσήμων)
Πληρωμές αναδρομικών για εργαζόμενους συνταξιούχους ξεκίνησε και συνεχίζει σταδιακά ο ΕΦΚΑ, με ποσά που φτάνουν κατά μέσο όρο 2.500 ευρώ. Αυτά προέρχονται από την προσμέτρηση ενσήμων στη σύνταξή τους για το διάστημα που συνέχισαν να απασχολούνται. Για κάθε έτος απασχόλησης, οι συνταξιούχοι έχουν προσαύξηση στη σύνταξη με συντελεστή αναπλήρωσης 0,77%. Στη λίστα των δικαιούχων περιλαμβάνονται 25.000 συνταξιούχοι που συνέχισαν να εργάζονται μετά τη συνταξιοδότησή τους και στη συνέχεια διέκοψαν την απασχόλησή τους. Τα αναδρομικά αφορούν τους παλαιότερους εργαζόμενους συνταξιούχους που απασχολήθηκαν έως και 7 χρόνια μετά τη συνταξιοδότηση, κερδίζοντας αυξήσεις άνω των 130 ευρώ τον μήνα στις συντάξεις τους. Αν η απασχόληση ήταν ως ελεύθεροι επαγγελματίες, λαμβάνονται υπόψη οι μηνιαίες εισφορές σύνταξης μετατρεπόμενες σε μισθό διά του 0,20%.
5. Απόστρατοι και αναπηρικές συντάξεις ενόπλων δυνάμεων
Αυτή η κατηγορία περιλαμβάνει δύο υποομάδες:
* Απόστρατοι – επιστροφές κρατήσεων: Αφορά απόστρατους και χήρες αποστράτων που λαμβάνουν μέρισμα από τα Μετοχικά Ταμεία των Ενόπλων Δυνάμεων. Τα αναδρομικά προκύπτουν από την επιστροφή κρατήσεων που επιβλήθηκαν με βάση τον Νόμο 4093/2012. Μετά τη μείωση της σχετικής κράτησης από το 2023, προέκυψαν επιστροφές για προηγούμενο διάστημα. Έχουν καταβληθεί ποσά σε 2.972 δικαιούχους, φτάνοντας έως και τα 4.360 ευρώ για περίοδο περίπου 27 μηνών.
* Απόστρατοι με αναπηρία (νέες αυξήσεις): Ενεργοποιείται νέα δέσμη αυξήσεων για περίπου 5.500 συνταξιούχους με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω, οι οποίοι κρίθηκαν ανίκανοι προς εργασία λόγω υπηρεσιακών περιστατικών. Οι συντάξεις τους συνδέονται με τις αποδοχές των εν ενεργεία στελεχών και αυξάνονται με τις μισθολογικές μεταβολές. Προβλέπεται αύξηση περίπου 100 ευρώ μηνιαίως, με αναδρομική ισχύ από τον Οκτώβριο του 2025, μαζί με τα αντίστοιχα αναδρομικά ποσά.
6. Συνταξιούχοι δημοσίου (Εισφορά αλληλεγγύης – ΕΑΣ)
Συνταξιούχοι του Δημοσίου δικαιώνονται από το Ελεγκτικό Συνέδριο για την επιστροφή κρατήσεων από την Εισφορά Αλληλεγγύης (ΕΑΣ), η οποία κρίθηκε παράνομη για το διάστημα Φεβρουαρίου 2017 – Δεκεμβρίου 2018. Τα ποσά επιστροφής είναι κατά μέσο όρο 2.600 ευρώ, ενώ σε συνταξιούχους ειδικών μισθολογίων φτάνουν ως 8.500 ευρώ.
Φορολογικός οδηγός για τα αναδρομικά
Οι φορολογούμενοι που έλαβαν αναδρομικά εντός του 2025 οφείλουν να υποβάλουν τροποποιητικές δηλώσεις έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 για τα έτη στα οποία ανάγονται τα ποσά αυτά. Ο φόρος που θα προκύψει πρέπει να εξοφληθεί εφάπαξ έως τις 31 Ιανουαρίου 2027, χωρίς δυνατότητα τμηματικής καταβολής. Ωστόσο, οι συνταξιούχοι μπορούν να εντάξουν τον οφειλόμενο φόρο σε έως 48 έντοκες μηνιαίες δόσεις μέσω αίτησης στην ΑΑΔΕ. Οι τροποποιητικές δηλώσεις υποβάλλονται ηλεκτρονικά για κάθε έτος που αφορούν τα αναδρομικά, με προσυμπληρωμένους τους σχετικούς κωδικούς. Τυχόν τροποποιήσεις άλλων κωδικών απαιτούν ξεχωριστή τροποποιητική δήλωση.
